Vadeli İşlemler Nedir?
- Arda Yıldırım
- 21 Oca
- 2 dakikada okunur
Vadeli işlemler belirli bir ürünün, varlığın ya da herhangi bir finansal enstrümanın gelecekteki bir tarihte önceden belirlenen bir fiyattan alım satımını yapmayı taahhüt ettiğimiz sözleşmelerdir. Yani aslında bir nevi gelecekten alım-satım yapma hakkıdır.
Vadeli işlemler sözleşmesi, iki bileşenden oluşur:
Fiyat: Vadeli işlem sözleşmesinin en önemli belirleyicisi fiyattır. Bu, sözleşmenin ne kadara
yapılacağını belirler. Örneğin, altın için yapılan bir vadeli işlem sözleşmesinde, altının bir gramının fiyatı 3000 TL olarak belirlenmişse o sözleşmeyi alıp satan kişiler bu fiyat üzerinden işlem yapar.
Teslimat Tarihi: Vadeli işlemler, genellikle bir ay, üç ay gibi belirli bir vadeye sahip olur. Bu tarih geldiğinde sözleşme tarafları işlemleri gerçekleştirecektir. Bu işlem gerçekten fiziksel bir ürünün teslimatı olabileceği gibi, parasal bir ödeme de olabilir.
Vadeli İşlemler Nerelerde Kullanılır?
Hedging (Riskten Korunma): Vadeli işlemler çoğunlukla riskten korunma amacıyla kullanılır.
Örneğin, bir yatırımcı, bir hisse senedi piyasasında fiyatların düşme riski olduğunu düşünüyorsa, bu riski azaltmak için vadeli işlem sözleşmesi alabilir. Böylece piyasada bir olumsuz durum olsa bile bu sözleşme ona bir kazanç sağlar.
Spekülasyon: Vadeli işlemler sadece riskten korunmak için değil, aynı zamanda spekülasyon
amacıyla da kullanılabilir. Bir işlemci veya yatırımcı gelecekteki fiyat hareketlerini tahmin ederek bu tahmin üzerinden kazanç sağlayabilir. Örneğin petrol fiyatlarının yükseleceğini öngören bir yatırımcı, petrol vadeli işlemleri alarak bu artıştan kazanç sağlayabilir.
Portföy Yönetimi: Kurumsal yatırımcılar, portföylerinde çeşitli varlıkları dengede tutmak için
vadeli işlemleri kullanabilir. Bu, riski azaltmak için yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir.
Vadeli İşlemler ve Piyasa Etkileri
Vadeli işlemler, sadece bireysel yatırımcılar için değil, ekonomi için de önemlidir. Bu
işlemler sayesinde piyasalar daha likit hale gelir ve fiyatların düzgün bir şekilde oluşması sağlanır. Ayrıca vadeli işlemler piyasası, yatırımcıların ve şirketlerin gelecekteki fiyatlar hakkında daha fazla tahminde bulunabilmesini sağlar.Örneğin döviz kurları üzerinden yapılan vadeli işlemler, bir ülkenin para biriminin değerinin gelecekte ne olacağını belirlemek için bir işaret verir. Bu da merkez bankaları ve hükümetler için ekonomilerini
daha iyi yönetebilme şansı sağlar.
Vadeli İşlemler ve Riskler
Her finansal araç gibi vadeli işlemlerin de kendi riskleri vardır. Özellikle kaldıraç
kullanımı, büyük kazançlar sağlanabileceği gibi büyük kayıplara da sebep olabilir. Kaldıraç,
yatırımcıların daha küçük bir meblağ ile daha büyük pozisyonlar açmalarını sağlar. Ancak bu durum küçük fiyat hareketlerinin büyük kayıplara yol açabileceği anlamına gelir.
Vadeli işlemler piyasasında işlemcilerin dikkatli olması ve risklerini doğru şekilde yönetmeleri
gerekir çünkü vadeli işlemler genellikle kısa vadeli piyasa hareketlerine dayanır ve piyasa tahminleri her zaman doğru çıkmaz.
Sonuç olarak finansal dünyadaki risklerinizi yönetmek ve geleceğe yönelik stratejik adımlar atmak istiyorsanız vadeli işlemler çok güçlü bir araçtır. Ancak her araç gibi ne kadar güçlü olduğunu anlamak ve doğru kullanmak önemlidir.